W Muzeum Emigracji w ubiegłym tygodniu odbyło się spotkanie poświęcone publikacji artykułu o klubie w numerze specjalnym "The Polish Migration Review", który został przygotowany z okazji 100‑lecia Gdyni. Numer ten skupia się na historii i teraźniejszości Gdyni, akcentując rolę osób, które uformowały Miasto, a w szczególności jego narodziny. Jednym z artykułów była publikacja o klubie. W nim poruszane są kwestie: historycznych uwarunkowań migracji, ludzi Klubu: zawodników i kibiców oraz wspólnoty, jaką tworzą.

Gości w imieniu gospodarza spotkania, powitał Sebastian Tyrakowski, zastępca dyrektora Muzeum Emigracji w Gdyni.

Jako pierwszy głos zabrał prof. Radosław Kossakowski z Instytutu Socjologii UG. Opowiedział, w jaki sposób klub piłkarski pomaga w budowaniu tożsamości „małej ojczyzny” i integruje społeczność lokalną. To pozwala na postrzeganie Arki nie tylko w kontekście sportowym, ale również jako fundamentalny składnik lokalnej społeczności. Klub tworzy więzi między ludźmi w różnym wieku i o różnym doświadczeniu. Łączy ich wspólna przeszłość, przywiązanie do barw żółto‑niebieskich i pamięć. Związek Arki z Gdynią jest wyjątkowy - jej tożsamość powstawała bowiem jednocześnie z miastem i z kolejnymi pokoleniami mieszkańców Gdyni.

W czasie obchodów 100‑lecia Gdyni hasło „Arka to Gdynia, Gdynia to Arka” nabiera jeszcze większego znaczenia. Stało się ono podstawą do zastanowienia się nad związkiem pomiędzy dziejami klubu i dziejami miasta i nad tym, jak sport wpływa na tworzenie społeczności lokalnej.

• Gdynia, morze, migracje i sport w latach 1926–1939.

Na tle historii rozwoju miasta i sportu, historyk dr Marcin Szerle, przedstawił warunki uprawiania sportu i jego znaczenie społeczne w Gdyni w latach 1926–1939.

Był to wyjątkowy okres formowania się miasta, którego rozwój wiązał się z napływem ludności, nowymi szansami zawodowymi i społecznymi oraz tworzeniem lokalnych instytucji. W tym procesie sport był jedną z płaszczyzn aktywności mieszkańców i budowania więzi.

• Historia Arki i znaczenie klubowych symboli.

Ważnym punktem spotkania było również przypomnienie najważniejszych faktów z historii Arki Gdynia, które były tłem do przedstawienia wyjatkowych ludzi związanych z klubem.

O historii klubowych znaków mówił mgr Piotr Walczak, pracownik Uniwersytetu Gdańskiego. Jego prezentacja dotyczyła zmian herbu Arki i genezy żółto‑niebieskich barw.

Nazwa, herb i barwy to nie tylko elementy identyfikacji wizualnej. Dla kibiców są one nośnikami pamięci, emocji i przywiązania. Towarzyszą kolejnym pokoleniom, łącząc teraźniejszość z przeszłością i nadając konkretny kształt poczuciu przynależności do klubu.i.

• Ludzie klubu, ludzie morza – biografie wpisane w historię miasta.

Głównym wątkiem spotkania i dyskusji byli ludzie. Jak podkreślano, na szerszą analizę całej historii Arki przyjdzie czas przy okazji zbliżającego się stulecia klubu. W kontekście jubileuszu Gdyni szczególnie istotne było natomiast przyjrzenie się osobom, które przyjeżdżały do miasta i tworzyły zarówno jego historię, jak i dzieje Arki.

W publikacji problem ten został ujęty w rozdziale „Ludzie klubu, ludzie morza”. Klubowa historia nabiera w nim wymiaru osobistego – tworzą ją konkretne biografie, zawodowe i życiowe wybory, przyjazdy, nowe początki oraz relacje z innymi ludźmi.

Ważnym punktem odniesienia były także sylwetki najstarszych działaczy i piłkarzy związanych z Arką, opisywane przez Macieja Witczaka, dokumentalistę klubowego i autora monografii o Arce, który niestety nie mógł uczestniczyć w spotkaniu z powodu wyjazdu.

Przypomnienie tych postaci pozwoliło skierować uwagę na tych, którzy tworzyli klub od podstaw i przez swoją działalność wpisywali go w codzienne życie Gdyni. To właśnie z takich historii składa się opowieść o klubie jako części społecznej tkanki miasta.

Oto postaci, wymienione w artykule:

- Czesław Bartolik - pierwszy etatowy trener Arki, urodzony w Petersburgu, życie i sportowa kariera łączyły Gdynię z morzem i migracyjnymi doświadczeniami.

- Stanisław Malon - piłkarz i trener Arki, jeden z twórców pierwszego awansu klubu na szczebel centralny, wychowawca młodzieży.

- Stanisław Kukiełka - prezes Arki po wojnie, żołnierz i obrońca Helu w 1939 roku, życie i kariera toczyły się w Gdyni przed i po wojnie, łącząc historię klubu z historią miasta.

- Kazimierz Ludwik Orthwein - jeden z pierwszych powojennych prezesów Arki, miał swój udział także w rozwoju przedsiębiorczości w Gdyni w branży rybołówstwa.

- Józef Barbachen - piłkarz, trener i nauczyciel młodych piłkarzy z Tarnowa. Zdobył jako trener pierwszy medal mistrzostw Polski juniorów dla Arki.

- Herman May - pochodzący z Dąbrówki Wielkiej, przedstawiciel pokolenia, które współtworzyło powojenne środowisko klubu.

- Tadeusz Mikusiński - pochodzący ze Lwowa były piłkarz Arki.

I wreszcie żyjący jeszcze:

- Grzegorz Polakow (91 lat) - pochodzący z Wilna, trener i osoba związana z Arką i trójmiejską piłką.

- Waldemar Michalski (89 lat) - pochodzący z Legionowa, były piłkarz, który do dziś jest aktywny w środowisku Arki.

- Dariusz Ulanowski - urodzony w Słupsku, legendarny piłkarz, który zagrał w żółto‑niebieskich barwach 16 sezonów, co w dzisiejszych czasach jest praktycznie już niemożliwe. Jedyny, który przekroczył granicę 400 meczów w żółto‑niebieskich barwach.

• Kibice i ich wspólnota – wierność, pamięć i tożsamość.

Nie można mówić o Arce jako zjawisku społecznym bez wspominania o kibicach. Kibice tworzą atmosferę, dbają o tradycję i o więź z klubem bez względu na to, jak gra drużyna i w jakiej lidze.

Z wątkiem kibicowskim, który został poruszony w rozdziale pt. „Kibice i ich wspólnota”, było możliwe zobaczenie tego, jak długo może trwać przywiązanie do klubu i jak tożsamość kibicowska rozwija się przez całe życie. Wierność barwom, pamięć o tym, co było kiedyś, wspólne przeżywanie zwycięstw i porażek, przekazywanie klubowych tradycji kolejnym pokoleniom to to, co tworzy poczucie wspólnoty. Rzecznik klubu, który moderował spotkanie, wspominał o takich kibicach, jak:

- Mariusz Jędrzejewski („Megafon”) – prowadził 28 lat doping Arki, ikona „Górki” przy ul. Ejsmonda, angażuje się w życie kibiców i klubu od dekad. Niemal 600 wyjazdów na koncie.

- Magdalena Węgrzyn – kibicka Arki od 2004 r., od 2006 r. nie opuściła ani jednego meczu drużyny w Gdyni.

- Krzysztof Nowak („Krzysiu Sopocki”) – kibic z Sopotu, związany z Arką od 1971 r., ma na koncie setki meczów u siebie i na wyjazdach.

- Ryszard Orszt – pasjonat i dokumentalista historii Arki, zbiera materiały i fotografie z archiwum oraz dba o pamięć o klubie.

- Maciej Witczak – dokumentalista klubowy, autor monografii pt. „Żółto‑Niebiescy” poświęconej historii Arki i ludziom, którzy z nią są związani, współautor artykułu.

Wspomniano tych, którzy już odeszli:

• Śp. Józefa Wojciechowska, "Pani Czesia" - jedna z najbardziej rozpoznawalnych i najbardziej legendarnych kibicek Arki. Znana była ze swojej wieloletniej obecności na meczach, wręczania kwiatów zawodnikom, a także opieki nad najmłodszym pokoleniem fanów.
• Śp. Wojciech Jankowski, znany jako „Kolekcjoner” – był jednym z najbardziej oddanych kibiców Arki przez ponad 40 lat. Jego zbiory pamiątek dotyczące historii klubu były imponujące.
• Śp. Lech Pomierski – był właścicielem gdyńskiego „Blues Club”, który wspierał Arkę. Stworzył miejsce, w którym spotykali się kibice, działacze i byli najstarsi oldboje.
• Śp. Maciej Bukowski – był gdyńskim przedsiębiorcą i kibicem. W latach 90‑tych w Pubie „Ameryka” integrował środowiska biznesowe, sportowe i kibicowskie wokół Arki.

• Małe i wielkie migracje. Czesław Boguszewicz i Marcus da Silva.

Prof. dr hab. Tomasz Zdrojewski - wielki fan Arki, nawiązując do charakteru i celu miejsca, w którym odbywało się spotkanie, przedstawił historię migracji Gdynian na przykładzie losów dwóch osób obecnych na spotkaniu - Czesława Boguszewicza i Marcusa da Silvy.

Ich historie stały się punktem wyjścia do dyskusji o różnych aspektach przemieszczania się, znajdywania swojego miejsca i budowania przynależności. Migracja bowiem to nie tylko zmiana miejsca zamieszkania.

To również wchodzenie do nowego środowiska, tworzenie relacji, szukanie możliwości i powolne zakorzenianie się w lokalnej społeczności. Historie związane z Arką pozwalają spojrzeć na sukces nie tylko pod kątem osiągnięć sportowych, ale także pod kątem doświadczenia osobistego, relacji z otoczeniem i miejsca, jakie człowiek zajmuje w społeczności.

W tym sensie historie zawodników stają się elementem większej historii o migracji, tożsamości i wspólnocie. O tym później mówili zarówno Pan Czesław, jak i bardzo wzruszony Marcus, dla którego Gdynia stała się domem, bardzo oddalonym od jego rodzinnej Brazylii.

• Arka w opowieści o stuleciu Gdyni.

Spotkanie zakończyło się podsumowaniem oraz dyskusją z zaproszonymi gośćmi. Mogliśmy zobaczyć, ile różnych dróg łączyć może historia jednego klubu: od ewolucji miasta i jego rozwoju, do uprawniania sportu, poprzez indywidualne biografie graczy, działaczy i sympatyków.

Podkreślił to min. pełnomocnik klubu ds. społecznych i członek socios AG Paweł Bień, który stwierdził, że Arka, jak nic innego i nikt łączy bardzo różne środowiska. Podkreślił także, że znając klub niejako od środka, także jako kibic docenia wyzwanie jakim jest jego prowadzenie i rozwój.

Arka Gdynia stała się punktem wyjścia do opowieści o ludziach, którzy przybywali do naszego miasta i budowali tutaj swoje życie i współtworzyli lokalną wspólnotę.

Na spotkaniu obecny był także właściciel większościowy klubu Marcin Gruchała, który podkreślił, że każda inicjatywa promująca klub, jego pozasportowe znaczenie jest godna wsparcia i kontynuacji. Wszyscy życzyli sobie, aby cel jakim jest powrót do Ekstraklasy zrealizował się jak najszybciej.

Po spotkaniu była możliwość obejrzenia wystawy czasowej „GEN.100 – gdyński kod wspólnoty”, przedstawiającej wielowątkową opowieść o Gdyni.

Organizatorzy dziękują Firmie "Twoja MESA"

i Restauracji "Trzecia Połowa" za catering!

Zapraszamy do restauracji podczas spotkań Arki, a także do organizacji imprez rodzinnych oraz firmowych!